[1] پسرم، تعلیم مرا از یاد مبر بلکه دل تو فرمانهای مرا نگاه دارد،
[2] زیرا بر روزها و سالهای عمرت خواهد افزود و سعادتمند خواهی شد.
[3] مگذار محبت و وفاداری هرگز ترکت کنند؛ آنها را بر گردن خود بربند و بر لوحِ دلِ خویش بنگار.
[4] آنگاه در نظر خدا و انسان التفات و نیکنامی خواهی یافت.
[5] با تمامِ دلِ خود بر خداوند توکل کن، و بر عقل خویش تکیه منما؛
[6] در همۀ راههای خود او را در نظر داشته باش، و او طریقهایت را راست خواهد گردانید.
[7] خویشتن را حکیم مپندار؛ از خداوند بترس و از شرارت دوری کن.
[8] این برای ناف تو شفا و برای استخوانهایت مغز خواهد بود.
[9] خداوند را با دارایی خود حرمت دار و با نوبرهای همۀ محصول خویش؛
[10] آنگاه انبارهایت به وفور نعمت پر خواهد شد و چَرخُشتهایت از شراب تازه لبریز خواهد گشت.
[11] پسرم، تأدیب خداوند را خوار مشمار، و از توبیخ او بیزاری مجو،
[12] زیرا خداوند آنان را که دوست می‌دارد، تأدیب می‌کند چنانکه پدری، فرزند خویش را که مایۀ خشنودی اوست.
[13] خوشا به حال کسی که حکمت را بیابد و شخصی که فهم را به دست آورد.
[14] زیرا تجارتِ آن از تجارت نقره سودآورتر است و محصول آن از طلا نیکوتر.
[15] از یاقوت گرانبهاتر است، و هیچ‌یک از نفایس تو با آن برابری نتواند کرد.
[16] بر دست راستش عمر دراز است و بر دست چپش دولت و حشمت.
[17] راههایش، راههایی است دلپذیر و همۀ طریقهایش، سلامتی.
[18] آنان را که به دستش آرند، درخت حیات است و آنان را که به چنگش گیرند، برکت.
[19] خداوند به حکمت خود زمین را بنیان نهاد، و به عقل خویش، آسمانها را استوار ساخت.
[20] به دانش او، ژرفاها منشق گردید و ابرها شبنم را بارانید.
[21] پسرم، خردمندی و دوراندیشی را پاس دار و مگذار از نظرت دور شوند؛
[22] آنها جان تو را حیات خواهند بخشید و زینت‌بخش گردن تو خواهند بود.
[23] آنگاه در امنیت راه خواهی پیمود و پایت نخواهد لغزید.
[24] چون به خواب روی ترسان نخواهی بود و چون بیارامی، خوابت شیرین خواهد بود.
[25] از بلایِ ناگهان بیم نخواهی داشت و نه از هلاکتِ شریران، چون واقع شود.
[26] زیرا خداوند، مایۀ اطمینان تو خواهد بود و او پایت را از دام نگاه خواهد داشت.
[27] احسان را از مستحق آن دریغ مکن، آنگاه که انجامش در توانِ دست توست.
[28] به همسایه‌ات مگو: «برو و بازگرد، و فردا به تو خواهم داد» - با اینکه هم‌اکنون در دست توست.
[29] در اندیشۀ بدی کردن بر همسایه‌ات مباش که در کمال اعتماد، کنار تو ساکن است.
[30] با کسی که به تو بدی نکرده، بی‌سبب جدال مکن.
[31] بر مرد خشونتکار حسد مبر و هیچ‌یک از راههایش را برمگزین.
[32] زیرا خداوند از شخص منحرف کراهت دارد، اما صالحان را مَحرم راز خود می‌سازد.
[33] لعنتِ خداوند بر خانۀ شریران است، اما مسکنِ پارسایان را برکت می‌دهد.
[34] او تمسخرگران را تمسخر می‌کند، ولی فروتنان را فیض می‌بخشد.
[35] حکیمان وارث عزّت می‌شوند، اما نصیب جاهلان رسوایی خواهد بود.