[1] Chớ phân bì với quân tội lỗi, cũng đừng ham bè bạn với chúng,
[2] vì lòng chúng chỉ nghĩ đến bạo hành và môi chúng toàn nói lời độc ác.
[3] Có khôn ngoan mới dựng được nhà, có sáng suốt mới biết xây cho vững.
[4] Nhờ hiểu biết, phòng ốc mới đầy dư mọi của cải sang trọng và quý giá.
[5] Người khôn ngoan được nên mạnh mẽ, kẻ hiểu biết làm sức mạnh gia tăng.
[6] Khi giao chiến, cần lời chỉ đạo, muốn thắng trận, cần nhiều cố vấn.
[7] Đối với kẻ ngu, đức khôn ngoan cao vời vợi, nơi cổng thành, nó chẳng dám hé môi.
[8] Kẻ mưu tính những chuyện gian tà sẽ bị gọi là vua bịp bợm.
[9] Kẻ ngu si chỉ mưu toan tội lỗi, quân chế nhạo bị kẻ ghét người khinh.
[10] Ngày khốn quẫn mà để mất tinh thần, sức lực con ắt sẽ bị suy giảm.
[11] Hãy giải thoát những người bị đem đi giết, cứu những ai lảo đảo bước đến pháp trường.
[12] Giả như con bảo : “Tôi đâu biết chuyện ấy”, thì Đấng đo lòng người lại không hiểu hết sao ? Đấng canh giữ lòng con thấu suốt cả, Người sẽ thưởng phạt ai nấy theo việc họ làm.
[13] Hỡi con, cứ ăn đi, mật ong ngon lắm, mật ong nguyên chất ngọt ngào trong miệng con.
[14] Con nên nhớ : đức khôn ngoan đối với con cũng vậy. Nếu con gặp được, hẳn sẽ có tương lai, và niềm hy vọng của con sẽ không tan vỡ.
[15] Này kẻ gian, chớ rình rập nhà người công chính, cũng đừng phá phách nơi họ ở.
[16] Vì chính nhân có ngã bảy lần cũng đứng lên được, còn kẻ ác cứ lảo đảo hoài trong cảnh tai ương.
[17] Khi quân thù gục ngã, con đừng lấy làm vui, lúc nó bị lảo đảo, lòng con chớ reo mừng,
[18] kẻo ĐỨC CHÚA trông thấy mà gai mắt và không nổi giận với nó nữa đâu.
[19] Đừng ganh ghét với bọn bất lương, chớ ghen tuông cùng phường gian ác.
[20] Vì bọn bất lương chẳng có tương lai, và ngọn đèn của phường gian ác sẽ tàn lụi.
[21] Hỡi con, hãy kính sợ ĐỨC CHÚA và nhà vua, đừng giao du với những quân nổi loạn.
[22] Vì tai hoạ sẽ giáng xuống bất ngờ, cả hai sẽ tiêu diệt chúng ra sao, nào có ai lường được ?
[23] Những câu sau đây cũng là của bậc khôn ngoan : Xét xử thiên vị là điều không tốt.
[24] Ai bảo kẻ gian ác rằng : “Anh vô tội !” thì sẽ bị các dân nguyền rủa, các nước cười chê.
[25] Còn ai răn đe nó, ắt sẽ được mừng vui và phúc lành sẽ đến trên người đó.
[26] Ai trả lời thẳng thắn mới là người bạn thật.
[27] Hãy ổn định mọi chuyện bên ngoài và thu xếp công việc đồng áng, rồi sau đó mới lo dựng nhà.
[28] Đừng vô cớ làm chứng hại bạn bè, cũng đừng nói ngọt nói ngon mà lừa đảo họ.
[29] Con đừng nói : “Hắn đối xử với tôi ra sao, tôi xử lại với hắn như vậy. Tôi trả báo từng người theo việc họ làm.”
[30] Tôi đi ngang cánh đồng của người biếng nhác, qua vườn nho của kẻ ngu si.
[31] Và này : chỗ nào cũng um tùm gai góc, khắp mặt đất phủ đầy cỏ dại, tường đá bị sụp đổ hoang tàn.
[32] Tôi đã nhìn và để tâm suy nghĩ, tôi đã thấy và rút ra bài học này :
[33] Ngủ một chút, chợp mắt một chút, khoanh tay nằm một chút,
[34] là cái nghèo sẽ đến với bạn như tên du thủ du thực, cảnh bần cùng sẽ đột nhập như người có vũ trang.