Skip to content
Opens in a new window

[1] Ne dencɛ, ni i ka i yɛrɛ kɛ i mɔgɔɲɔgɔn ta juru ko seere ye, ni i boro don a boro ka kari ko i bɛ lɔ ni o kunko ye,

[2] ni i yɛrɛ darakan ka i mina o jan na, ni i yɛrɛ kumakan ka i siri juru ra,

[3] ne dencɛ, i ka kan ka min kɛ ka i yɛrɛ bɔ, o le ye nin ye: i n’a fɔ i ka i yɛrɛ don o tigi boro ka ban, taga i yɛrɛ majigi, ka jurudonbaga daari kosɛbɛ.

[4] I kana a to sunɔgɔ ye don i ɲa ra ni a ma ɲanabɔ, i kana i ɲa tugu ka jingɔ ni a ma ɲanabɔ.

[5] I yɛrɛ bɔsi i ko dagbɛ bɛ bori k’a yɛrɛ bɔsi donsocɛ boro cogo min na, i yɛrɛ bɔsi i ko kɔnɔ bɛ a yɛrɛ bɔsi kɔnɔminabaga boro cogo min na.

[6] Ele salibagatɔ, taga dugumɛnɛninw flɛ, taga o ta baaracogo flɛ, i ye hakiri sɔrɔ.

[7] Kuntigi tɛ o fɛ, ɲamɔgɔ tɛ o fɛ, jamanatigi tɛ o fɛ.

[8] Nka ni simantigɛ sera, o bɛ o ta siman labɛn, ni simancɛwagati sera, o bɛ o ta domuni ladon o ta so.

[9] Ele salibagatɔ, ele bɛna wuri tuma juman le? Ele bɛna wuri sunɔgɔ ra tuma juman le?

[10] Ka sunɔgɔ dɔɔnin, ka i ɲa tugu ka jingɔ dɔɔnin, ka i boro fla kuru ka la dɔɔnin,

[11] ni i ka to o ra, fagantanya bɛna bara i ra i ko son bɛ bara mɔgɔ ra cogo min na, ɲani bɛna bara i ra i ko kɛrɛkɛcɛ murutigi bɛ bara mɔgɔ ra cogo min na.

[12] Adamaden sɔnkolon, adamaden mɔgɔ terenbari, ale le bɛ yaala ni janfa ye a da ra.

[13] A b’a ɲa kɔmikɔmi, ka ko dɔ fɔ, a bɛ tagamasiyɛnw kɛ ni a sen ye ka ko dɔ fɔ, a bɛ tagamasiyɛnw kɛ ni a borokandenw ye ka ko dɔ yira.

[14] Kumayɛlɛma b’a jusu ra, a bɛ kojugu ŋaninya wagati bɛɛ, a bɛ mɔgɔw bla ɲɔgɔn na.

[15] O le kosɔn, cɛnri bɛna cun a kan yɔrɔnin kelen na, a bɛna bara ka halaki, fla tɛ halakiri min na.

[16] Fɛn wɔɔrɔ bɛ yi, Matigi Ala bɛ minw kɔninya, a fɔ fɛn wolonfla yɛrɛ, a bɛ minw haramuya:

[17] Mɔgɔ min b’a yɛrɛ fisaya tɔw ma, mɔgɔ min nɛnkun bɛ faninya fɔ, mɔgɔ min bɛ mɔgɔ jarakibari faga,

[18] mɔgɔ min jusukun bɛ terenbariyakow ŋaninya, mɔgɔ min sen ka teri kojugu nɔ fɛ,

[19] mɔgɔ seerejugu min bɛ faninya fɔ, ani mɔgɔ min bɛ balemaw bla ɲɔgɔn na.

[20] Ne dencɛ, i facɛ ta kumakan lamɛn, i kana ban i bamuso ta ladirikan ma.

[21] O kumaw mara i jusukun na wagati bɛɛ, a siri i kan na tuma bɛɛ.

[22] Ni i bɛ tagama, o le bɛna i ta sira yira i ra, ni i lara sunɔgɔ ra, o le bɛna i kɔrɔsi, ni i wurira, o le bɛna kɛ i barokɛɲɔgɔn ye.

[23] Sabu o kumaw ye fitina le ye, o ladirikanw ye yeelen le ye, o korori ni o karan ye sisɔrɔsira le ye.

[24] O le bɛna i tanga muso jogojugu ma, ka i tanga muso yaalabaga ta mɔgɔmalasakumaw ma.

[25] I kana ta a cɛɲa ma, ka ɲabɔ a fɛ i jusukun na dɛ! I kana a to a lɔgɔ ye i mina a ɲakisɛw cɛɲa kosɔn dɛ!

[26] Jatɔmuso bɛ mɔgɔ borofɛn bɛɛ ban fɔ ka taga i ta sɔrɔta tɔ to buru kunkurunnin kelenpe ye, muso furunin jɛnɛyakɛbaga bɛ mɔgɔ ta ɲanamanya bɛɛ le mina jan na.

[27] Yala mɔgɔ bɛ se ka tasuma don i ta derege jukɔrɔ, ni i ta faniw ma jɛni wa?

[28] Yala mɔgɔ bɛ se ka tagama takami kan, ni a ma i sen jɛni wa?

[29] Cɛ min bɛ jɛn ni a mɔgɔɲɔgɔn ta muso ye, o tigi ta bɛ ten le, ni mɔgɔ o mɔgɔ ka maga a mɔgɔɲɔgɔn ta muso ra, o tigi jarakibari tɛ to.

[30] Son min kɔngɔtɔ bɛ fɛn sonya k’a domu kɔngɔ kosɔn, mɔgɔ tɛ o mafiyɛnya.

[31] O bɛɛ n’a ta, ni a minana, a ka min sonya a bɛ o ɲɔgɔn wolonfla le sara, hali ni a kɛra ko a bɛ a ta sokɔnɔminan bɛɛ le di.

[32] Nka mɔgɔ min bɛ jɛnɛya kɛ ni walimuso ye, o tigi hakiri ka dɔgɔ; mɔgɔ o mɔgɔ bɛ o kɛ, o tigi b’a yɛrɛ halaki le.

[33] O tigi tɛna foyi sɔrɔ ni bugɔri ni dɔgɔyari tɛ; ale ta maroya kɔni tɛna ban ka ye.

[34] Sabu celiya bɛ furucɛ ta jusugban lawuri, ni a b’a yɛrɛ dimibɔ lon min na, a tɛ makari.

[35] Bonyafɛn si tɛ se k’a jusu suma, hali ni i ka bonya caya cogo o cogo k’a di a ma, a tɛna sɔn.

Proverbs — Chapters