Skip to content
Opens in a new window

[1] I kana ɲabɔ mɔgɔ kɛwalejuguw fɛ, i kana o ta jɛnɲɔgɔnya ɲini.

[2] Sabu o jusukun bɛ cɛnri le miiri, o da bɛ kojuguw dɔrɔn le fɔ.

[3] So bɛ lɔ hakiritigiya le sababu ra, baraka bɛ don so ra faamuri le sababu ra.

[4] Bonw bɛ fa lɔnniya le sababu ra, ka fa fɛn nafamanw, ani fɛndiman suguya bɛɛ ra.

[5] Mɔgɔ hakiritigi baraka ka bon, dɔ le fana bɛ to ka fara mɔgɔ kolɔnbaga baraka kan;

[6] sabu mɔgɔw bɛ hakiri min di i ma, o le sababu ra i bɛ se ka kɛrɛ kɛ; ni ladibagaw ka caya, o le bɛ na ni sesɔrɔri ye.

[7] Hakiritigiya yɔrɔ ka jan naloman ma, o kosɔn a tɛ a da yɛlɛ ka kuma dugu donda ta ɲɔgɔnyew ra.

[8] Mɔgɔ min bɛ janfa siri ka kojugu kɛ, o tigi tɔgɔ le ye ko cɛnrikɛbaga.

[9] Naloman bɛ ko o ko ŋaninya, o bɛɛ ye jurumun le ye; mɔgɔw bɛ kumakolonfɔbaga haramuya.

[10] Ni wagatigbɛlɛn ka se, ni i ka i fari faga, o tuma i baraka ka dɔgɔ dɛ!

[11] O bɛ tagara ni minw ye o fagayɔrɔ ra, olugu bɔsi, minw fifatɔ bɛ tagara fagayɔrɔ ra, olugu kisi.

[12] Ni o tɛ, ni i ko: «Ne tun m’a lɔn!» O tuma, min bɛ adamaden jusunankow lɔn, ale tɛ a yera wa? Min b’a janto i nin na, yala ale t’a lɔn wa? Yala a tɛna bɛɛ kelen kelen sara ka kaɲa ni a ta kɛwalew ye wa?

[13] Ne dencɛ, li domu, sabu a ka di, li min bɛ bɔ liɲaga ra, o ka timi mɔgɔ da kɔnɔ cogo min na,

[14] i ka kan k’a lɔn ko hakiritigiya fana ka di i jusukun ye ten le. Ni i k’a sɔrɔ, i bɛna labankoɲuman sɔrɔ, i jigi fana tɛna tigɛ.

[15] I kana ta juguya fɛ ka jan la mɔgɔ terennin ɲa a ta so, i kana a sigiyɔrɔ cɛn;

[16] sabu mɔgɔ terennin bɛ se ka ben siɲaga wolonfla, nka a bɛ wuri a bɛɛ ra, k’a sɔrɔ kojugukɛbagaw bɛ to kojugu ra ka o yɛrɛ halaki pewu.

[17] Ni i jugu ka ben, i kana ɲagari o ra, ni a sen ka talon, i jusu kana diya o ra;

[18] ni o tɛ, ni Matigi Ala ka o ye, o tɛna diya ale ye; o ra, dimi min tun b’a jusu ra i jugu kama, a bɛ o ban.

[19] I kana i jusu gban mɔgɔ kɛwalejuguw kosɔn, i kana ɲabɔ mɔgɔjuguw fɛ;

[20] sabu mɔgɔ kɛwalejugu tɛ labankoɲuman sɔrɔ, mɔgɔjugu ta fitina bɛ faga.

[21] Ne dencɛ, siran Matigi Ala ɲa, siran masacɛ ɲa, i kana don mɔgɔ murutininw ta jɛn ra;

[22] sabu cɛnri bɛna bara ka ben o kan le, Matigi Ala ni masacɛ fana bɛna kojugu min la o kan, jɔn ka o lɔn?

[23] Nin ye hakiritigiw ta kuma dɔ wɛrɛw ye: Ka mɔgɔ dɔ fisaya ni dɔ ye kiti ra, o man ɲi.

[24] Kititigɛbaga min b’a fɔ mɔgɔjugu ma ko: «I ma jaraki!» Jama bɛna o danga, mɔgɔw bɛna a mangboya.

[25] Nka min bɛ mɔgɔjugu jaraki, o ta le bɛ ɲa; dugawu ni hɛra le bɛ ale kan.

[26] Ni i bɛ mɔgɔ jaabi, ni i ka gbɛ a tigi ye, o le b’a yira ko i b’a kanu.

[27] I ta kɛnɛmabaaraw kɛ ka ɲa, i ta foro labɛn ka ɲa o kɔ, i ye i ta bon lɔ.

[28] I kana kɛ seere ye ka i mɔgɔɲɔgɔn jaraki gbansan, i kana mɔgɔw lafiri ni i darakan ye.

[29] I kana a fɔ ko: «A ka min kɛ ne ra, ne bɛna o ɲɔgɔn le kɛ a ra, nin cɛ nin ka min kɛ ne ra, ne bɛna o juru sara a ra.»

[30] Ne tɛmɛna salibagatɔ dɔ ta foro kɔrɔ, ne tɛmɛna mɔgɔ jusuntan dɔ ta rɛzɛnforo kɔrɔ.

[31] Ne k’a ye ko ŋaniw wurira fan bɛɛ ra, binw falenna ka yɔrɔ bɛɛ datugu, kabakurukogo min tun k’a lamini, o benna.

[32] Ne k’a flɛ, k’a jate mina kosɛbɛ, ne ka min ye, o ka ne ladi.

[33] Ka sunɔgɔ dɔɔnin, ka i ɲa tugu ka jingɔ dɔɔnin, ka i boro fla kuru ka la dɔɔnin,

[34] ni i ka to o ra, fagantanya bɛna bara i ra, i ko son bɛ bara mɔgɔ ra cogo min na, ɲani bɛna bara i ra i ko kɛrɛkɛcɛ murutigi bɛ bara mɔgɔ ra cogo min na.

Proverbs — Chapters