ដើម្បីស្ថិរភាព និងជាតិនិយម ប្រជាជនថៃបោះឆ្នោតជ្រើសរើសបក្សភូមិចៃថៃរបស់លោកអនុធិន ឆានវីរៈគូន
ព្រឹត្តិការណ៍អន្តរជាតិប្រចាំថ្ងៃ
មួយថ្ងៃក្រោយលទ្ធផលឆ្នោតបឋមបង្ហាញថា គណបក្សភូមិចៃថៃរបស់លោកទទួលជ័យជំនះ នៅក្នុងការបោះឆ្នោតសភាថៃ កាលពីអាទិត្យទី ៨កុម្ភៈ លោកអនុធិន ឆានវីរៈគូន នៅថ្ងៃចន្ទនេះបានប្រកាសថា គណបក្សភូមិចៃថៃត្រៀមខ្លួនរួចហើយដើម្បីចាប់ដៃជាមួយគណបក្សដទៃទៀត ដើម្បីបង្កើតរដ្ឋាភិបាលចម្រុះ។ បើតាមលទ្ធផលឆ្នោតបឋមប្រកាសដោយគណៈកម្មការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត នៅយប់ថ្ងៃអាទិត្យ គណបក្សភូមិចៃថៃរបស់លោកអនុធិន ឆានវីរៈគូនទទួលអាសនៈ ជិត២០០ នៅរដ្ឋសភា ដោយនាំមុខដាច់ឆ្ងាយ គណបក្សប្រាឆាឈុន ដែលជាគណបក្សចម្រើននិយមរបស់លោកណាថាភុង រឿងបញ្ញាវុធ។
ជ័យជំនះរបស់គណបក្សភូមិចៃថៃ គឺជារឿងដែលគេមិននឹកស្មានដល់ បើគេមើលទៅលើការព្យាករ និងការស្ទង់មតិកន្លងមក។
ទទួលអាសនៈប្រមាណ ១៩៣ ក្នុងចំណោមអាសនៈសរុបរបស់សភាចំនួន ៥០០ គណបក្សភូមិចៃថៃ របស់លោកអនុធិន ឆានវីរៈគូនទទួលបានសំឡេងឆ្នោតច្រើន នាំមុខគូប្រជែង ជាពិសេសគណបក្សប្រាឆាឈុន។ គណបក្សភូមិចៃថៃទទួលបានលទ្ធផលល្អខ្លាំង មិនធ្លាប់មាន គិតចាប់តាំងពីគណបក្សនេះ បង្កើតឡើងកាលពីឆ្នាំ ២០០៨។ នៅក្នុងការបោះឆ្នោតមុនៗ ដូចជានៅឆ្នាំ ២០២៣ បក្សភូមិចៃថៃបានទទួលតែ៧១។ ដោយសារតែគណបក្សភូមិចៃថៃរបស់លោកបានសំឡេងតិច លោកអនុធិនធ្លាប់ត្រូវគេប្រៀបប្រដូចទៅនឹងសត្វបង្គួយ ប្តូរពណ៌ ព្រោះតែចង់បានតំណែងរដ្ឋមន្រ្តីរបស់ក្រសួង ក្នុងរដ្ឋាភិបាលចម្រុះ ដែលបក្សភូមិចៃថៃបានចូលរួមជាមួយគណបក្សធំៗ ដូចជា គណបក្សភឿថៃជាដើម។
ប៉ុន្តែ លើកនេះ គណបក្សភូមិចៃថៃតែម្នាក់ឯង ទទួលបានអាសនៈច្រើនជាងគេ ជិត២០០ និងមានអំណាចទៅជ្រើសរើសបក្សផ្សេងឲ្យមកបង្កើតរដ្ឋាភិបាលចម្រុះជាមួយខ្លួន។ បក្សភូមិចៃថៃ ទទួលបានសំឡេងឆ្នោតច្រើនយ៉ាងដូច្នេះ ក៏ព្រោះតែ គណបក្សនេះចេះបត់បែនតាមកាលៈទេសៈ ដូចជាលោកអនុធិនអីចឹង។
ធ្លាប់តែមានជំហរកណ្តាល គណបក្សភូមិចៃថៃបានងាកទៅចាប់ដៃជាមួយអ្នកនយោបាយអភិរក្សនិយម គាំទ្រក្រុមយោធា និងចេញមុខ ការពារព្រះរាជបល្ល័ង្ក ប្រឆាំងដាច់ខាតរាល់ការប៉ុនប៉ងធ្វើកំណែទម្រង់ច្បាប់ជេរប្រមាថព្រះមហាក្សត្រជាដើម។
មួយវិញទៀត ការផ្ទុះសង្រ្គាមជាមួយកម្ពុជា ក៏ជាហេតុផលមួយដែលរុញច្រានឲ្យបក្សភូមិចៃថៃរបស់អនុធិនឈ្នះឆ្នោតលើកនេះដែរ។ នៅក្នុងយុទ្ធនាការឃោសនាបោះឆ្នោតកន្លង លោកអនុធិន បានលើកយកបញ្ហាសន្តិសុខ ការការពារបូរណភាពទឹកដី មកបញ្ចុះបញ្ចូលប្រជាជន។ លោកធ្លាប់បាននិយាយថា បើសិនលោកឈ្នះឆ្នោត នោះលោកនឹងសាងសង់ជញ្ជាំងនៅព្រំដែនជាមួយកម្ពុជា និងផ្តល់មធ្យោបាយគ្រប់បែបយ៉ាងទៅឲ្យកងទ័ពដើម្បីការពារទឹកដីថៃ។ នៅក្នុងកាលៈទេសៈដែលប្រទេសកំពុងមានបញ្ហាជម្លោះព្រំដែនជាមួយកម្ពុជា និងយល់ថា បញ្ហាសន្តិសុខនៅព្រំដែនជាអាទិភាពចំបងរបស់ប្រជាជន លោកអនុធិនចេះច្បិចយកបញ្ហាជម្លោះព្រំដែនខ្មែរថៃធ្វើជាយុទ្ធសាស្រ្ត ទាក់ទាញអ្នកជាតិនិយមថៃ។ នៅក្នុងសន្និសីទកាសែត កាលពីថ្ងៃអាទិត្យម្សិលមិញ លោកអនុធិននិយាយថា “ជាតិនិយម ស្ថិតនៅក្នុងបេះដូងរបស់បក្សភូមិចៃថៃជានិច្ច”។
បក្សភូមិចៃថៃ របស់លោកអនុធិនទទួលបានអាសនៈច្រើននៅរដ្ឋសភា ក៏ព្រោះតែ បក្សភឿថៃធ្លាក់ចុះខ្សោយ។ ដោយសារតែរឿងអាស្រូវដែលមានជាប់ពាក់ព័ន្ធគ្នារវាងគ្រួសាររបស់លោកថាក់ស៊ីន និងអតីតនាយករដ្ឋមន្រ្តីកម្ពុជា លោកហ៊ុន សែន បក្សភឿថៃ ធ្លាក់ចុះខ្សោយ បាត់បង់ប្រជាប្រិយភាពខ្លាំង។ លទ្ធផលឆ្នោតបង្ហាញថា នៅតំបន់ភាគខាងជើងប្រទេស ដែលសំបូរដោយក្រុមអាវក្រហម គាំទ្របក្សភឿថៃរបស់លោកថាក់ស៊ីន ឥលូវនេះ បានប្រែក្លាយទៅជាក្រុមអាវខៀវ របស់គណបក្សភូមិចៃថៃ។
គណបក្សប្រាឆាឈុន ត្រូវបរាជ័យ បះជើង ព្រោះតែនយោបាយកំណែទម្រង់មិនចំកាលៈទេសៈ
ជាមួយសន្ទុះគាំទ្រ និងភាពស្វាហាប់របស់ចលនាយុវជនរបស់ខ្លួន ដែលចង់ឲ្យមានការផ្លាស់ប្តូរក្នុងសង្គមថៃ បក្សប្រាឆាឈុនធ្លាប់មានទំនុកចិត្តថា នឹងទទួលជ័យជំនះដូចលើកមុនៗ ឬបានសំឡេងឆ្នោតច្រើន ផ្តាច់មុខទៀតផងដើម្បីបង្កើតរដ្ឋាភិបាលតែម្នាក់ឯង។ ប៉ុន្តែ គណបក្សប្រាឆាឈុនត្រូវខកចិត្ត ព្រោះថា លទ្ធផលឆ្នោតលើកនេះមិនល្អទាល់តែសោះ។ បក្សប្រាឆាឈុនទទួលបាន១១៨អាសនៈ តិចជាងបក្សភូមិចៃថៃ សឹងពាក់កណ្តាល។ បក្សភូមិចៃថៃឈ្នះឆ្នោត ក៏ព្រោះតែឆ្លៀតកេងចំណេញពីជម្លោះព្រំដែនជាមួយកម្ពុជា។ ប៉ុន្តែ គណបក្សប្រាឆាឈុន ទទួលបរាជ័យ ក៏ព្រោះតែគណបក្សហ៊ានសន្យាធ្វើកំណែទម្រង់ កងទ័ព តាមរយៈការកាតបន្ថយចំនួនឧត្តមសេនីយ៍ជាដើម និងលុបចោលកាតព្វកិច្ចយោធា ដែលជាការចង់បានរបស់យុវជន។ គេអាចថា ការសន្យារបស់បក្សប្រាឆាឈុនដើម្បីធ្វើកំណែទម្រង់កងទ័ព ធ្វើឡើងមិនចំកាលៈទេសៈ។ លោកអនុធិននៅធ្លាប់បានចោទប្រកាន់ថា បក្សប្រាឆាឈុនគ្មានស្នេហាជាតិសូម្បីបន្តិច។ នៅពេលប្រទេសកំពុងត្រូវការកងទ័ពដើម្បីការពារទឹកដី បក្សនេះ បែរជាសំដៅរឹតត្បិតកងទ័ពទៅវិញ។
នៅក្នុងសន្និសីទកាសែត កាលពីយប់ថ្ងៃអាទិត្យ បេក្ខជននាយករដ្ឋមន្រ្តីគណបក្សប្រាឆាឈុនលោក ណាថាភុង រឿងបញ្ញាវុធបានប្រកាសទទួលស្គាល់បរាជ័យ ប៉ុន្តែ បានប្រាប់អ្នកគាំទ្ររបស់ខ្លួនកុំឲ្យបាត់បង់ក្តីសង្ឃឹម។ គណបក្សប្រាឆាឈុនបានប្រកាសដែរថា នឹងមិនចូលក្នុងរដ្ឋាភិបាលចម្រុះថ្មី ប៉ុន្តែ នឹងស្ថិតនៅក្រៅរដ្ឋាភិបាល ក្នុងនាមជាបក្សប្រឆាំងនៅរដ្ឋសភា។
ជ័យជំនះរបស់លោកអនុធិន ឆ្លុះបញ្ចាំងពីការកើនឡើងនៃគំនិតជាតិនិយមនៅក្នុងចំណោមប្រជាជនថៃ
បក្សភូមិចៃថៃរបស់លោកអនុធិនឈ្នះឆ្នោត មានន័យថា ប្រជាជនថៃផ្តោតអាទិភាពទៅលើស្ថិរភាពនយោបាយ ជាជាង នយោបាយកំណែទម្រង់ ដែលស្នើឡើងដោយបក្សប្រាឆាឈុន ដឹកនាំដោយចលនាយុវជនដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ។ បើសិន គេជ្រើសរើសយកបក្សប្រាឆាឈុនដែលមាននិន្នាការតឹងរ៉ឹងជាមួយព្រះរាជវាំង និងក្រុមយោធា នោះ ជាថ្មីម្តងទៀត ថៃនឹងជួបវិបត្តិនយោបាយ ព្រោះក្រុមអភិរក្សនិយម ប្រាកដជារកមធ្យោបាយដើម្បីរាំងខ្ទប់មិនឲ្យបក្សប្រាឆាឈុនអាចបង្កើតរដ្ឋាភិបាល។ ដូច្នេះ ក្នុងបរិបទដែលប្រទេស កំពុងជាប់មានជម្លោះជាមួយកម្ពុជា ហើយបញ្ហាព្រំដែនជាអាទិភាពជាតិផង ប្រជាជនថៃបោះឆ្នោតគាំទ្រលោកអនុធិន ដែលគេមើលថា សក្តិសមដឹកនាំប្រទេស ហើយលោកអនុធិនប្រាកដជានឹងទទួលបានការគាំទ្រពីពួកយោធា ក្រុមអភិរក្ស ឲ្យបង្កើតរដ្ឋាភិបាល ដោយគ្មានការរំខាន។
ជ័យជំនះរបស់បក្សភូមិចៃថៃនឹងមិនធ្វើឲ្យមានការផ្លាស់ប្តូរច្រើនទេ។ ថៃនឹងមាននយោបាយដូចមុន ដូចកាលពីប៉ុន្មានខែមុន ពោល នៅពេលលោកអនុធិន ឡើងធ្វើជានាយករដ្ឋមន្រ្តី។ ចរន្តជាតិនិយមកាន់តែឡើងខ្លាំង ចំណែកនយោបាយសេដ្ឋកិច្ចនៅតែដដែល។ លោកអនុធិននៅតែបន្តនយោបាយតឹងរ៉ឹងដាក់កម្ពុជា។ នៅក្រោយទទួលជ័យជំនះឆ្នោត លោកបានបញ្ជាក់សាជាថ្មីថា លោកនឹងនៅតែសង់ជញ្ជាំងនៅព្រំដែនខ្មែរថៃ។ លោកនឹងពង្រឹងសមត្ថភាពកងទ័ព និងជឿថា កងទ័ពថៃអាចយកឈ្នះលើអ្នកណាៗទាំងអស់។
គណបក្សភូមិចៃថៃ អាចចាប់ដៃគូជាមួយភឿថៃ ឬបក្សក្លាថាំដើម្បីបង្កើតរដ្ឋាភិបាលចម្រុះ
គិតត្រឹមព្រឹកថ្ងៃចន្ទ ការរាប់សន្លឹកឆ្នោតប្រមាណ៩៤%បង្ហាញថា គណបក្សភូមិចៃថៃអាចទទួលអាសនៈ១៩៣ ខណៈគណបក្សប្រាឆាឈុន បានទទួល១១៨ និងគណបក្សភឿថៃបានចំនួន៧៤។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានReutersដោយផ្អែកទៅលើទិន្នន័យរបស់គណៈកម្មាធិការរៀបចំការបោះឆ្នោតថៃ។
គេប៉ាន់ប្រមាណថា បក្សភូមិចៃថៃនឹងអាចទទួលអាសនៈច្រើនជាងនេះ នៅពេលគេរាប់សន្លឹកឆ្នោត ទី២ សម្រាប់អាសនៈចំនួន១០០ទៀតរបស់រដ្ឋសភា។ តាមគម្រោង គណៈកម្មាធិការរៀបចំការបោះឆ្នោតនឹងប្រកាសលទ្ធផលផ្លូវការនៅថ្ងៃទី ៩មេសា។ បន្ទាប់ពីនោះ សភាមានរយៈពេល១៥ថ្ងៃដើម្បីបោះឆ្នោតជ្រើសរើសប្រធានសភា។ ដំណើរការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសនាយករដ្ឋមន្រ្តីនឹងអាចចាប់ផ្តើម នៅក្នុងនោះ បេក្ខជននាយករដ្ឋមន្រ្តី ត្រូវការសំឡេងគាំទ្រ ច្រើន២៥១។ គណបក្សភូមិចៃថៃ អាចមានជម្រើសច្រើនដើម្បីបង្កើតរដ្ឋាភិបាល ដោយចាប់ដៃជាមួយបក្សភឿថៃ ឬបក្សក្លាថាំ ដែលជាដៃគូ។ អនុប្រធានបក្សភូមិចៃថៃធ្លាប់បង្ហើបថា ចង់ចាប់ដៃគូជាមួយបក្សប្រាឆាឈុន ព្រោះតែគេចូលចិត្តនយោបាយរបស់គណបក្សនេះ ប៉ុន្តែ ភូមិចៃថៃចង់ឲ្យប្រាឆាឈុនលះបង់ចោលមហិច្ឆតាចង់ធ្វើកំណែទម្រង់ដែលប៉ះពាល់ដល់ព្រះរាជបល្ល័ង្កថៃ៕