*آیا شعر و ادبیات فارسی به رشد خردورزی کمک کرده‌اند یا به تقویت تقدیرگرایی؟ آیا شعر فارسی د‌وره هایی از شکوفایی و انحطاط رو از سر گذرانده؟*
در بخش اول این سری گفتگوها از پادکست هشیوار، با حضوری جمعی از پژوهشگران و صاحب‌نظران برجسته، به نقد و ارزیابی نقش شعر و ادبیات کلاسیک فارسی در شکل‌گیری خرد نقاد، آزادی اندیشه، سنجش باورها و نقد قدرت می‌پردازیم. ادبیات فارسی به‌عنوان مهم‌ترین رکن هویت فرهنگی ایرانیان، همواره نقشی ژرف بر شیوه اندیشیدن و جهان‌بینی ما داشته است. اما آیا این میراث ارزشمند بیشتر مشوق پرسشگری و خردورزی بوده یا در دوره‌هایی به تثبیت ابهام‌گرایی، عرفان مروج صغارت فکری و پذیرش بی‌چون‌وانچرای سنت انجامیده است؟
*میهمانان برنامه:*
* *دکتر کیارش آرامش* – پزشک، متخصص اخلاق پزشکی، پژوهشگر فلسفه و اخلاق زیستی
* *دکتر محمد رضا توکلی صابری* – پژوهشگر، نویسنده، مترجم و ترویج‌کننده علم
* *دکتر مریم جعفری آذرمانی* – شاعر، پژوهشگر ادبیات فارسی (دارای دکترای زبان و ادبیات فارسی، متخصص تحلیل گفتمان و شعر مشروطه)
* *میزبان:* دکتر مهدی شفا (زیست شناس سلولی و‌مولکولی، پژوهشگر حوزه سلول و ژن درمانی)
در این گفتگو درباره تحولات تاریخی شعر فارسی از سبک خراسانی و عهد سامانیان تا عصر تصوف و دوران انحطاط بحث می‌شود. همچنین رویکردهای نقادانه متفکرانی همچون احمد کسروی به حافظ، نسبت میان تفکر علمی و تخیل شاعرانه، و مرز میان مسئولیت اجتماعی شاعر و کارکرد هنری شعر مورد تحلیل قرار می‌گیرد.
#ادبیات_فارسی #خردورزی #تفکر_نقاد #حافظ #مولوی
*کتاب‌های مورد اشاره در گفتگو (به همراه نام انگلیسی و ترجمه فارسی):*
* *تهافت‌الفلاسفه* (The Incoherence of the Philosophers / تهافت الفلاسفة) – اثر ابوحامد غزالی
* *شاهنامه* (Shahnameh: The Persian Book of Kings / شاهنامه فردوسی) – اثر ابوالقاسم فردوسی
* *تاریخ بیهقی* (Tarikh-i Bayhaqi: Bayhaqi's History / تاریخ بیهقی) – اثر ابوالفضل بیهقی
* *گلستان و بوستان* (Golestan: The Rose Garden & Bustan: The Orchard / گلستان و بوستان) – اثر سعدی شیرازی
* *مثنوی معنوی* (Masnavi-ye Ma'navi: Spiritual Couplets / مثنوی معنوی) – اثر مولانا جلال‌الدین رومی
* *اخلاق ناصری* (Akhlaq-i Nasiri: The Nasirean Ethics / اخلاق ناصری) – اثر خواجه نصیرالدین طوسی
* *قرارداد اجتماعی* (Du contrat social / The Social Contract / قرارداد اجتماعی) – اثر ژان-ژاک روسو
* *خدای‌نامه* (Khwaday-Namag: Book of Kings / خدای‌نامه) – متن تاریخی و داستانی ایران باستان
*زمان‌بندی گفتگو (Timestamps):*
00:00:00 | پیش‌درآمد: شعر فارسی؛ بستر خردورزی یا انحطاط؟
00:01:23 | مقدمه میزبان: طرح مسئله خرد نقاد در ادبیات
00:04:04 | معرفی مهمانان: دکتر کیارش آرامش & دکتر توکلی صابری
00:06:09 | معرفی مهمان: دکتر جعفری آذرمانی & سوابق پژوهشی
00:07:56 | طرح پرسش اول: تاثیر شعر کلاسیک بر جهان‌بینی
00:10:05 | جایگاه یگانه شعر: محور اصلی میراث فرهنگی ایران
00:12:19 | روشنفکران مشروطه & نقد آسیب‌شناسانه کسروی به حافظ
00:16:08 | ضرورت خرد نقاد: تفکیک دوره‌های مختلف تاریخ ادبیات
00:18:03 | سه‌گانه دوره‌های ادبی: از سبک خراسانی تا انحطاط
00:21:33 | بازتاب شرایط اجتماعی-سیاسی در ادبیات فارسی
00:23:47 | خردگرایی کلاسیک: شاهنامه فردوسی & دیوان ناصرخسرو
00:26:21 | تحول ادبی پس از مغول: سیطره عرفان & عالم خیال
00:29:03 | نقد دیدگاه کسروی: مغالطه در سنجش منطقی شعر
00:31:20 | شعر به مثابه سرگرمی: عدم انتظار الگوی زیستی
00:34:04 | شعر مشروطه & سنجش مسوولیت اجتماعی شاعران
00:39:04 | جمع‌بندی: تقابل شهود عرفانی با خردورزی نقادانه
00:41:06 | مفهوم «خرد شعری»: آموزش اخلاق در آثار کلاسیک
00:44:00 | تحلیل روش‌شناختی: سنجش رابطه علی شعر و انحطاط
00:46:34 | خوانش امروزی از حافظ: نقد قدرت & اتوریته مذهبی
00:50:07 | عقل‌گرایی خراسانی: خرد شاهنامه‌ای & استدلال‌ورزی رودکی
00:53:55 | نقد تفکر صوفیانه: غزالی، مولانا & نفی علت‌ورزی
00:57:25 | چیستی «رندی حافظ»: نقد اتوریته & چراغ خرد
اگر به مباحث فکری، فلسفی، نقد فرهنگی و ترویج تفکر نقادانه علاقه‌مند هستید، با سابسکرایب کردن کانال «هشیوار» و فعال‌کردن زنگوله، همراه ما در گفتگوهای بعدی باشید. نظرات و دیدگاه‌های ارزشمند خود را نیز در بخش دیدگاه‌ها با ما به اشتراک بگذارید.
— — — — —
*🎙️ پادکست هشیوار*
🎧 شنیدن در همه اپلیکیشن‌های پادکست:
https://pod.link/1707646743
📸 اینستاگرام:
https://www.instagram.com/mehdi_shafa_houshivar
✈️ کانال تلگرام:
https://t.me/Houshivarpodcast
*🧠 پادکست پلکان خرد*
🎧 شنیدن در همه اپلیکیشن‌های پادکست:
https://pod.link/1703634960
📸 اینستاگرام:
https://www.instagram.com/theladderofwisdom
✈️ کانال تلگرام:
https://t.me/theladderofwisdom
🐦 توییتر (X) دکتر مهدی شفا:
https://x.com/mehdishafa1
Send us Fan Mail
Support the show