DW | Amharic - News

የዓለም የቱሪዝም፣ የዓየር መንገድና የሆቴል ኩባንዮች ከስረዋል።የከፋዉ ኢራን የሆርሙስ ወሽመጥን መዝጋትዋ ነዉ።የዓለም 20 በመቶ ነዳጅ ዘይት፣ የማደበሪያ ንጥረ ነገር፣ ማዕድናት፣ የግብርና ዉጤቶችና ሌሎች ሸቀጦች የሚተላለፍበበት መስመር በመዘጋቱ ጦርነቱን የከፈቱት የዩናይትድ ስቴትስና የእስራኤልን ጨምሮ የዓለም ምጣኔ ሐብት እየተሽመደመደ ነዉ።

ዩናይትድ ስቴትስ እና እስራኤል ኢራን ላይ ጦርነት ከከፈቱ አንድ ወር አለፈ። አፍሪቃ ጦርነቱን ተከትሎ የነዳጅ ዘይት አቅርቦት መስተጓጎል ያስከተለውን የኃይል አቅርቦች ጫና ለመቋቋም እየታገለች ነው።

የአውሮጳ ሕብረት ከአፍሪቃ ሃገራት ጋር ያለውን ትስስር በአዲስ መልክ አስተካክሎ ጉድኝነት ለመፍጠር እየሞከረ መሆኑን ይፋ አድርጓል። በተለይም የዩናይትድ ስቴትስ፤ ቻይና እና ሩሲያ ተጓዳኝነት በሳህል አካባቢ ተመራጭነት እያገኘ መሄዱ የአውሮጳ ሕብረት አቀራረቡን እንዲያጤን ግድ ብሎታል።

የአማራ ክልል ፍትህ ቢሮ ከማረሚያ ቤትና ተጠሪነቱ ለክልሉ ፍትህ ቢሮ ከሆነ የይቅርታ ቦርድ የቀረበለትን 1 ሺህ 463 በይቅርታ ልቀቁን ጥያቄን ሲያስተናግድ 239 የሚሆኑትን 'ይቅርታ አይገባችሁም' ሲልም ከልክሏል።

« በኢትዮጵያውያን መካከል አዲስ የእርስበእርስ መተማመን በመፍጠር ለጋራ ችግር በጋራ የመታገልና የማሸነፍ ስሜትን ማጠናከር አንዱ የሰላማዊ ሰልፉ ዓላማ ነው» ብለዋል።

ኢትዮጵያ ውስጥ በተለምዶ “ባጃጅ” ተብለው የሚጠሩ ባለሦስት እግር ተሽከርካሪዎች አገልግሎት መስጠት ከጀመሩ በርካታ ዓመታት ተቆጠሩ። በተለያዩ የሀገሪቱ ከተሞች ተስፋፍተው የሚገኙት ተሽከርካሪዎች በተለይ ለወጣቶች የገቢ ምንጭ ናቸው።

በኢትዮጵያ የነጭ ናፍጣ አቅርቦት በአማካይ በቀን ከ9.2 ሚሊዮን ሊትር ወደ 4.5 ሚሊየን ሊትር ቀንሷል። ሀገሪቱ የኢራን ጦርነት ሲቀሰቀስ የገዛችውን 180,000 ሜትሪክ ቶን ነዳጅ ማስገባት አልቻለችም። በወር ከ15 እስከ 20 ቢሊዮን ብር ለነዳጅ ለመደጎም መገደዱን የገለጸው መንግሥት ዜጎች “ቅድሚያ የማይሰጣቸው ጉዞዎች እንዲሰርዙ” መክሯል።

በመካከለኛው ምስራቅ እና ገለፍ አገራት ዙሪያ እያሰጋ ያለው ጦርነት ሁኔታው እየታየ በተወሰነ መልኩ በረራ እየተጀመረባቸው ያሉ አገራትም ስለመኖራቸው አቶ መስፍን በአስተያየታቸው ጠቁመዋል፡፡

የቀውሱ ዳፋ በተለይ በማደግ ላይ ባሉ ሃገራት ላይ የማይቋቋሙት እየሆነባቸው ነው ። በዚህ ደግሞ አፍሪቃ እና በማደግ ላይ ያሉ የደቡባዊ እስያ ሃገራት ዋነኛ ተጠቂዎች መሆናቸው በግልጽ እየታየ ነው። ሙሉ በሙሉ ከባህረ ሰላጤው ሀገራት በሚመጣ ነዳጅ ላይ የምትደገፈው ኢትዮጵያም በቀጥታ የዚህ ቀውስ ቀጥተኛ ሰለባ ሆናለች።

በ30 ዓመታት ሴቶች በሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ያላቸው መቀመጫ ከ2% ወደ 40% አድጓል። ምን ፈየደ? በግንቦት ይካሔዳል ተብሎ በሚጠበቀው የኢትዮጵያ ሰባተኛ አጠቃላይ ምርጫ የሴቶች ጉዳዮች ምን ያክል ትኩረት አገኙ? በግጭት ድባብ ውስጥ በሚካሔድ ምርጫ የእንስቶች ተግዳሮቶች ምንድናቸው? ዶቸ ቨለ አራት እንግዶች በመጋበዝ በጉዳዩ ላይ አወያይቷል።